बँक बुडाली तर तुमचे किती पैसे परत मिळणार?

मुंबई : बँकेत पैसे ठेवणे हा बचतीचा सुरक्षित पर्याय मानला जातो. अनेक नागरिक आपली आयुष्यभराची कमाई बचत खाते (Saving Account), मुदत ठेव (FD) आणि आवर्ती ठेव (RD) यामध्ये जमा करतात. मात्र एखादी बँक आर्थिक अडचणीत सापडली किंवा तिचा परवाना रद्द झाला, तर ठेवीदारांचे पैसे किती सुरक्षित राहतात, हा महत्त्वाचा प्रश्न आहे.

भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) नियामक चौकटीअंतर्गत कार्यरत असलेल्या डिपॉझिट इन्शुरन्स अँड क्रेडिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन (DICGC) मार्फत पात्र बँक ठेवींना ठरावीक मर्यादेपर्यंत विमा संरक्षण दिले जाते.

बँक बुडाली तर किती पैसे परत मिळतात?

DICGC च्या नियमानुसार, एका विमा-संरक्षित बँकेत एका ठेवीदाराला समान हक्क आणि क्षमतेतील एकूण पात्र ठेवींवर जास्तीत जास्त ५ लाख रुपयांपर्यंत विमा संरक्षण मिळते.

या मर्यादेत बचत खाते, FD आणि RD मधील मूळ रक्कम तसेच जमा झालेले पात्र व्याज यांचा समावेश होतो. त्यामुळे एकाच बँकेत वेगवेगळी खाती असली तरी प्रत्येक खात्यासाठी स्वतंत्र ५ लाखांचे संरक्षण मिळत नाही.

खात्यात १० लाख रुपये असतील तर किती मिळणार?

समजा, एखाद्या व्यक्तीच्या एकाच बँकेत एकूण १० लाख रुपयांच्या पात्र ठेवी आहेत. संबंधित बँक बंद पडल्यास DICGC अंतर्गत जास्तीत जास्त ५ लाख रुपयांपर्यंत विमा संरक्षण मिळू शकते.

उर्वरित ५ लाख रुपये या विमा मर्यादेत येत नाहीत. मात्र बँकेच्या मालमत्तेच्या वसुलीतून किंवा परिसमापन प्रक्रियेतून अतिरिक्त रक्कम मिळण्याची शक्यता परिस्थितीनुसार असू शकते.

वेगवेगळ्या बँकांमध्ये पैसे ठेवल्यास काय फायदा?

एखाद्या व्यक्तीने दोन स्वतंत्र विमा-संरक्षित बँकांमध्ये प्रत्येकी ५ लाख रुपये ठेवले असतील, तर प्रत्येक बँकेसाठी स्वतंत्र विमा संरक्षण लागू होऊ शकते.

म्हणजेच दोन वेगवेगळ्या बँकांमधील पात्र ठेवींना मिळून १० लाख रुपयांपर्यंत संरक्षण मिळू शकते. मात्र एकाच बँकेच्या वेगवेगळ्या शाखांमध्ये पैसे ठेवल्यास स्वतंत्र विमा मर्यादा लागू होत नाही.

बँक बंद पडल्यावर पैसे किती दिवसांत मिळतात?

बँकेवर RBI कडून पैसे काढण्यास निर्बंध घालणारे विशेष निर्देश लागू झाल्यास, नियमानुसार पात्र ठेवीदारांचे विमा दावे ९० दिवसांत निकाली काढण्याची तरतूद आहे. यासाठी बँकेने आवश्यक माहिती आणि दाव्यांची प्रक्रिया वेळेत पूर्ण करणे गरजेचे आहे.

बँकेचा परवाना रद्द होणे किंवा परिसमापन होणे अशा इतर परिस्थितींमध्ये वेगळी प्रक्रिया लागू होऊ शकते. DICGC+1

कोणत्या ठेवींना विमा संरक्षण मिळते?

DICGC अंतर्गत विमा-संरक्षित बँकांमधील बचत खाते, चालू खाते, FD आणि RD यांसारख्या पात्र ठेवींना संरक्षण मिळते. मात्र म्युच्युअल फंड, शेअर्स आणि बाँड्स यांना या ठेव विमा योजनेचे संरक्षण मिळत नाही.

ठेवीदाराच्या त्याच बँकेतील कर्जाची थकबाकी नियमानुसार समायोजित केल्यानंतर विमा दाव्याची रक्कम निश्चित केली जाऊ शकते.

बँकेत पैसे ठेवताना ही काळजी घ्या

मोठी रक्कम बँकेत ठेवताना संबंधित बँक DICGC अंतर्गत विमा-संरक्षित आहे का, हे तपासावे. एकाच बँकेत मोठ्या ठेवी ठेवण्याऐवजी गरजेनुसार वेगवेगळ्या विमा-संरक्षित बँकांमध्ये रक्कम विभागण्याचा विचार करता येतो.

थोडक्यात, एका बँकेतील समान हक्क आणि क्षमतेतील पात्र ठेवींवर मूळ रक्कम आणि व्याज मिळून जास्तीत जास्त ५ लाख रुपयांपर्यंत विमा संरक्षण मिळते. त्यामुळे बचत सुरक्षित ठेवण्यासाठी प्रत्येक ठेवीदाराने हा नियम समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.