‘मागेल त्याला मुरघास’ योजना सुरू! प्रति जनावर रोज ५ किलो मुरघास, ९० दिवसांसाठी अनुदान; असा करा अर्ज

**महाराष्ट्र :** राज्यातील दुष्काळी परिस्थिती आणि चारा टंचाईच्या पार्श्वभूमीवर पशुपालकांना दिलासा देण्यासाठी ‘मागेल त्याला मुरघास’ ही विशेष योजना राबविण्यात येत आहे. विदर्भ आणि मराठवाड्यातील १९ जिल्ह्यांमधील पात्र दूध उत्पादक शेतकरी आणि पशुपालकांना या योजनेचा लाभ घेता येणार आहे. याअंतर्गत प्रति जनावर दररोज ५ किलो मुरघास, ९० दिवसांच्या कालावधीसाठी उपलब्ध करून देण्याच्या अनुषंगाने प्रतिकिलो ३ रुपये अनुदान देय आहे.

चारा टंचाईवर मात करण्यासाठी ‘मिशन मुरघास’

राज्यातील ३०५ तालुक्यांमध्ये दुष्काळ घोषित करण्यात आल्याच्या पार्श्वभूमीवर पशुसंवर्धन विभागाने ‘मिशन मुरघास’ ही जनजागृती आणि कृती मोहीम हाती घेतली आहे. हिरव्या चाऱ्याचे शास्त्रीय पद्धतीने मुरघासात रूपांतर करून भविष्यातील चारा टंचाईवर मात करणे, हा या मोहिमेचा मुख्य उद्देश आहे.

चारा कमी पडल्यास जनावरांच्या आरोग्यावर आणि दूध उत्पादनावर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे उपलब्ध हिरवा चारा योग्य पद्धतीने साठवून ठेवणे आणि त्याचा गरजेच्या वेळी वापर करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.

मुरघासासाठी ७६.४१ कोटींचा अतिरिक्त निधी

चारा उत्पादन वाढवण्यासाठी शासनाकडून विविध योजनांच्या माध्यमातून निधी उपलब्ध करून देण्यात आला आहे. सन २०२६-२७ च्या खरीप हंगामात वैरण बियाणे वाटपासाठी जिल्हा वार्षिक योजनेतून ४८.२० कोटी रुपये आणि विदर्भ-मराठवाडा दुग्धविकास प्रकल्पांतर्गत ३ कोटी रुपये उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत.

याशिवाय चारा टंचाईच्या पार्श्वभूमीवर जिल्हा वार्षिक योजनेतून ६६.४१ कोटी रुपये आणि विदर्भ-मराठवाडा दुग्धविकास प्रकल्पांतर्गत १० कोटी रुपये, असा एकूण ७६.४१ कोटी रुपयांचा अतिरिक्त निधी उपलब्ध करून देण्यात आल्याची माहिती देण्यात आली आहे.

या निधीच्या माध्यमातून सिंचनाची सुविधा असलेल्या क्षेत्रात चारा लागवड करून मुरघास निर्मितीला प्रोत्साहन दिले जाणार आहे.

प्रति जनावर रोज ५ किलो मुरघास; ९० दिवसांसाठी लाभ

विदर्भ-मराठवाडा दुग्धविकास प्रकल्पाच्या दुसऱ्या टप्प्यात १९ जिल्ह्यांमध्ये ‘मागेल त्याला मुरघास’ योजना राबविण्यात येत आहे.

या योजनेंतर्गत पात्र पशुपालकांना पुढीलप्रमाणे लाभ देण्याची तरतूद आहे.

• **मुरघासाचे प्रमाण:** प्रति जनावर प्रतिदिन ५ किलो
• **कालावधी:** ९० दिवस
• **अनुदानाचा दर:** प्रति किलो ३ रुपये
• **अनुदानाची पद्धत:** थेट लाभ हस्तांतरण (DBT)
• **लाभार्थी:** योजनेच्या अटी पूर्ण करणारे दूध उत्पादक शेतकरी आणि पशुपालक

मुरघास खरेदीचा आवश्यक पुरावा सादर केल्यानंतर अनुदानाची रक्कम लाभार्थ्यांच्या बँक खात्यात थेट जमा केली जाणार आहे.

कोणत्या जिल्ह्यांतील पशुपालकांना लाभ?

ही योजना विदर्भ आणि मराठवाड्यातील एकूण १९ जिल्ह्यांसाठी असल्याचे दिलेल्या माहितीत नमूद करण्यात आले आहे. संबंधित जिल्ह्यांतील पात्र दूध उत्पादक शेतकरी आणि पशुपालक या योजनेसाठी अर्ज करू शकतात.

मात्र, जिल्हानिहाय पात्रता, आवश्यक कागदपत्रे आणि अर्ज प्रक्रियेच्या अटी अधिकृत संकेतस्थळावर तपासून घेणे आवश्यक आहे.

‘मागेल त्याला मुरघास’ योजनेसाठी अर्ज कसा कराल?

योजनेचा लाभ घेण्यासाठी पशुपालकांनी पुढील अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्यावी.

**अधिकृत वेबसाइट:** https://vmddp.com/

संकेतस्थळावर योजनेसंदर्भातील सूचना तपासून अर्ज प्रक्रिया पूर्ण करावी. मुरघास खरेदीचा पुरावा आणि आवश्यक कागदपत्रे जतन करून ठेवावीत. अर्ज करण्यापूर्वी पात्रता, अनुदानाच्या अटी आणि सध्याची अर्जस्थिती यांची खात्री करून घ्यावी.

पशुपालकांना चारा टंचाईत दिलासा

मुरघास हा हिरवा चारा योग्य पद्धतीने कुट्टी करून हवाबंद स्थितीत साठवून तयार केला जातो. मका, ज्वारी आणि नेपिअर यांसारख्या चारा पिकांपासून मुरघास तयार करता येतो. यामुळे चाऱ्याची उपलब्धता कमी असलेल्या काळात जनावरांना खाद्य उपलब्ध करून देण्यास मदत होते.

‘मिशन मुरघास’अंतर्गत पशुसंवर्धन विभाग, मुरघास उत्पादक, दूध सहकारी संस्था, महिला बचत गट आणि कृषी विज्ञान केंद्रांच्या माध्यमातून शेतकरी व पशुपालकांना प्रशिक्षण देण्यावर भर दिला जाणार आहे.

त्यामुळे चारा टंचाईच्या काळात पशुधनाचे व्यवस्थापन करण्यासाठी ही योजना महत्त्वाची ठरू शकते. पात्र पशुपालकांनी योजनेच्या अधिकृत अटी तपासून लाभासाठी अर्ज करावा.